De duurzame weg naar succes is: training, training, training

vlag

Eerdere columns

Hier vindt u de eerdere columns die op mijn website zijn verschenen, gesorteerd op datum, en met de titel erbij. Klik op een van onderstaande links om een door u gewenste column (terug) te lezen.

Feiten en Waardeoordelen

"Beauty lies in the eyes of the beholder"
- Plato

Het idee om een column over dit thema te schrijven zat al geruime tijd in mijn hoofd, maar om een of andere reden werd ik er steeds van weerhouden. Recentelijk gaf de uitspraak in de zaak Geert Wilders mij het gevoel dat het schrijven ervan noodzakelijk werd. Waarom? Laat ik allereerst de algemeen aanvaarde uitleg geven van bovenstaande uitspraak, die feitelijk een parafrase is van een uitspraak van Plato.

De persoon die naar iemand kijkt is de "aanschouwer (beholder)". De persoon naar wie gekeken wordt is de "aanschouwde (beheld)". De uitspraak "schoonheid ligt in het oog van de aanschouwer" geeft dus aan dat mensen niet simpelweg van zichzelf mooi of lelijk zijn, maar dat hun schoonheid of lelijkheid geheel in het hoofd zit van degene die hen aanschouwt. Het is een algemeen gebruikte uitdrukking om aan te geven dat de vraag of een persoon of enig ander interessant object een waardeoordeel als mooi verdient, innerlijk of uiterlijk, eigenlijk geheel neerkomt op de persoonlijke interpretatie van degene die ernaar kijkt.

Een grappige uitbreiding van de uitspraak komt van Miss Piggy (i.e. Jim Henson): "Schoonheid is in de ogen van de aanschouwer en het kan van tijd tot tijd nodig zijn om een stomme of verkeerd geïnformeerde toeschouwer een blauw oog te geven."

Toen de wijsheid van de mensen nog werd gevormd door de echte hardheid van het leven, en de aanzienlijk kortere lengte van de gemiddelde levensduur het onderscheid tussen benullige en onbenullige zaken eenvoudiger maakte dan vandaag de dag, leerden de mensen hun kinderen: "schelden doet geen zeer."

Op de lagere school had ik een vriendje in de klas met knalrood haar die regelmatig werd aangesproken met de woorden "hé, vuurtoren…". Nooit ben ik destijds iemand tegengekomen die vond dat daarom alle vuurtorens in Nederland moesten worden afgebroken om de gekwetste ziel van dit arme knaapje te sparen. Zelfs zijn ouders deden dit niet. Er is trouwens ook een flinke kerel uit hem gegroeid.

In dit licht laat ik het geheel aan u om te bepalen of bij allerlei vergelijkbare zaken in deze tijd de "Zwarte Piet" niet in de verkeerde richting wordt geschoven. En waar en bij wie discriminatie begint en waar en bij wie discriminatie eindigt.

En dan is daar de uitspraak in de rechtszaak tegen Geert Wilders. Het is niet mijn bedoeling deze uitspraak in zijn geheel ter discussie te stellen. De kern van het vonnis lijkt te zijn, dat de uitspraak van Geert Wilders over Marokkanen beledigend is geweest en daarmee een aanzet tot discriminatie (zie eerste dia rechtsboven). En gezien de parafrase van Plato hierboven kun je je afvragen of een rechtbank daar überhaupt wel een oordeel over kan en moet willen vellen. Immers de kwalificatie 'beledigend' is in wezen gebaseerd op een waardeoordeel en één bepaalde politicus wordt nu veroordeeld voor een uitspraak op basis van wat anderen daarvan vinden. Het lijkt mij verstandiger, als het oordeel over een dergelijke uitspraak geheel 'in het oog van de aanschouwer' wordt gehouden in plaats van die bij een rechtbank neer te leggen. Omdat het Openbaar Ministerie Geert Wilders is gaan en blijkbaar ook nog blijft vervolgen, is de rechtspraak gedwongen zich selectief met de politiek te bemoeien, terwijl we politiek en rechtspraak in ons land juist strikt gescheiden willen houden.

Met het oog op de aankomende verkiezingen valt deze gang van zaken beslist te betreuren. De uitkomst van deze verkiezingen kan nu mede bepaald worden door de vraag of de rechtszaak tegen Geert Wilders en de uitspraak van de rechtbank daarin terecht zijn of niet in plaats van puur door eigen beoordeling van de inhoud van uitspraken van Wilders en andere politici en van partijprogramma's.

- Peter Alons, Januari 2017  ¿

Feiten en Visioenen

The Times They Are A-changin' Lyrics’:

Come gather 'round people wherever you roam
And admit that the waters around you have grown
And accept it that soon you'll be drenched to the bone
If your time to you is worth savin'
Then you better start swimmin' or you'll sink like a stone
For the times they are a-changin'.

Come writers and critics who prophesize with your pen
And keep your eyes wide, the chance won't come again
And don't speak too soon for the wheel's still in spin
And there's no tellin' who that it's namin'
For the loser now will be later to win
For the times they are a-changin'.

Come senators, congressmen please heed the call
Don't stand in the doorway, don't block up the hall
For he that gets hurt will be he who has stalled
There's a battle outside and it is ragin'
It'll soon shake your windows and rattle your walls
For the times they are a-changin'.


Come mothers and fathers throughout the land
And don't criticize what you can't understand
Your sons and your daughters are beyond your command
Your old road is rapidly agin'
Please get out of the new one, if you can't lend your hand
For the times they are a-changin'.

The line it is drawn, the curse it is cast
The slow one now, will later be fast
As the present now will later be past
The order is rapidly fadin'
And the first one now will later be last
For the times they are a-changin'.

- Bob Dylan, 1963

Twee zaken uit alle gebeurtenissen van de afgelopen maand hebben mij op een bijzondere manier getroffen: De eerste vond plaats op donderdag 13 oktober. De Zweedse Academie maakte in Stockholm bekend dat de Nobelprijs voor de Literatuur 2016 was toegekend aan Bob Dylan "voor het creëren van nieuwe poëtische uitdrukkingen binnen de Amerikaanse liedjestraditie". Dat was in een periode dat ikzelf, zoals velen, dacht dat Hillary Clinton de Amerikaanse presidentsverkiezingen met gemak zou gaan winnen.

De tweede gebeurtenis was de uitkomst van de Amerikaanse presidentsverkiezing afgelopen dinsdag 8 november. Die nacht werd ik rond een uur of vijf wakker uit een droom, waarin Donald Trump door het Amerikaanse volk was gekozen als nieuwe President van Amerika. Toen ik enige uren later opnieuw wakker werd, bleek die droom met zijn onwaarschijnlijk geachte uitkomst werkelijkheid te zijn geworden.

Dit feit trok als vanzelf mijn aandacht naar de samenhang ervan met die eerdere gebeurtenis. Deze wordt het best geïllustreerd door bovenstaande tekst van de hand van Bob Dylan, die ik hier nog eens van harte aanbeveel om aandachtig te lezen.

In mijn jonge jaren eind jaren zestig, toen ik nog student was aan de VU, waren er diverse mensen om mij heen die Bob Dylan zagen als een profeet, die in fraaie bewoordingen de toekomst uit de doeken deed. Deze visie stond mij instinctief zeer tegen. Gelukkig voor mij werd die visie ook weersproken door Bob Dylan zelf. In interviews met hem gaf hij aan, dat hij beslist niet als profeet gezien wilde worden. Hij vond zichzelf simpelweg een liedjesschrijver, die met zijn eigen liederen de realiteit van de wereld om hem heen beschreef. En dat geeft een boeiende lading aan de tekst die ik hierboven heb weergegeven.

Vaak worden teksten als deze eenzijdig gebruikt door mensen met een gegeven maatschappelijke visie om te gebruiken als bewijs van hoe het de wereld zal vergaan, als deze niet rap hun maatschappelijke visie als algemene waarheid overneemt. Daarmee wordt dan over het hoofd gezien, dat diezelfde tekst net zo geldig kan worden geacht voor welke maatschappelijke visie dan ook en welke situatie dan ook. Laten we er twee voorbeelden uitlichten ter illustratie.

...don't speak too soon for the wheel's still in spin
And there's no tellin' who that it's namin'...

In het programma van Pauw op de avond voor de verkiezing waren vele mensen aan het woord die dit wijze advies volledig negeerden, en dus de volgende avond met hun mond vol tanden stonden.

...For he that gets hurt will be he who has stalled
There's a battle outside and it is ragin'...

Het is erg gemakkelijk om deze tekst alleen te zien als aankondiging van een of andere noodzakelijke maatschappelijke revolutie. Maar hij geldt natuurlijk net zo goed voor het verlies van Hillary Clinton. "Want hij die pijn is aangedaan, wordt degene die een halt toeroept" geldt voor al dit soort situaties, ongeacht de politieke richting die voor deze pijn verantwoordelijk wordt gehouden en daarbij die pijn ook nog negeert. In het programma van Pauw op de avond na de verkiezing gingen mensen juist op dit punt in heftig debat met elkaar zonder elkaar werkelijk te verstaan. Vanzelfsprekend en terecht werden uitlatingen van Donald Trump over Mexicanen en dergelijke als abject afgeschilderd. Maar de woorden van Hillary Clinton over de 'sneue typen' die op Trump stemden werden door een paar van diezelfde mensen nog enigszins goed gepraat. Daarbij zagen zij over het hoofd, dat de beledigde mensen in het geval van Donald Trump een verwaarloosbare minderheid van het kiezende volk betrof, maar in het geval van Hillary bijna de helft van die kiezers.

Zo gezien heeft de tekst van Bob Dylan veel gemeen met andere geschriften (en is daar deels wellicht ook aan ontleend), waarvan al te gemakkelijk de inhoud wordt gezien als een toekomstvisioen voor de wijze waarop de wereldgeschiedenis zich ooit eens zal voltrekken. Terwijl die teksten veel beter gezien kunnen worden als een beschrijving van hoe de geschiedenis zich steeds weer voltrekt in een niet aflatende reeks van cycli. Op die manier kunnen dit soort teksten worden opgevat als algemeen geldig voor elke politieke richting, of die zich nu links, rechts of in het midden van het politieke spectrum bevindt, ja zelfs voor elke soort van denkrichting in het leven.

Zodat zij er allemaal op voorhand iets van kunnen leren voor als de volgende gelegenheid zich aankondigt in plaats van achteraf. En zij die ernstig geschokt zijn door de uitkomst van de Amerikaanse verkiezingen er wellicht ook troost aan kunnen ontlenen.

- Peter Alons, November 2016  ¿

Feiten en Management

Onlangs stuitte ik bij mijn onderzoek naar Data Governance principes op een presentatie van wijlen dr. Marcel Nieuwenhuis over 'Management Fundamentals'. Hierin behandelde hij een aantal managementmodellen zoals het INK-managementmodel, het 7-S Model van McKinsey, het KPMG-model en de Balanced Scorecard. De essentie van zijn verhaal was, dat al deze modellen met elkaar vergeleken kunnen worden in een matrix van referentiemodellen tegen bouwstenen.

Deze bouwstenen zijn Strategie, Structuur, Cultuur, Mensen, Middelen, en Resultaten. Vervolgens liet hij zien, dat voor een succesvolle aanpak van elk serieus organisatorisch probleem een goede invulling van elk van deze bouwstenen noodzakelijk is. Stel bijvoorbeeld dat bij de aanpak van een probleem een goede strategie ontbreekt. Dan is er geen sprake van visie en samenhang bij de overige bouwstenen, en dat leidt tot verwarring.

Evenzo, als een goede structuur ontbreekt, is er geen sprake van besturing en beheersing bij de overige bouwstenen met chaos als gevolg. Als de mensen die erbij betrokken worden niet zorgvuldig worden ingelicht en voorbereid, dan geeft dat een gebrek aan binding en vaardigheden onherroepelijk leidend tot weerstand en ongerustheid. Zijn de middelen niet tijdig en voldoende verzorgd, dan zijn er geen adequate voorzieningen met als resultaat frustratie. En ten slotte, als er geen aanvaardbare resultaten in het vooruitzicht zijn gesteld of te verwachten, dan is er geen zicht op toegevoegde waarde en dat wordt ervaren als nutteloosheid. Kortom, bij een goede management aanpak leidend tot gewenste groei en verandering wordt aan alle zes de bouwstenen een goede, coherente invulling gegeven.

En hoe kon het ook anders, of ik werd bij het bekijken van dit betoog door verbijstering overvallen. En wel vanwege de aanpak van het vluchtelingenprobleem door de overheid in ons land en elders binnen Europa. Immers, de manier waarop nagenoeg elke overheid evenals Brussel zich door de vluchtelingenstroom heeft laten overvallen, heeft ertoe geleid dat bijna alle landen in Europa zijn opgezadeld met een aanpak van het probleem, waarin een goede invulling van alle zes de bouwstenen ontbreekt. En de gevolgen daarvan? Hebben we die om ons heen kunnen zien? Laat ik ze eens met u nalopen.

Geen vooraf uitgedachte, zinnige strategie en dus complete Verwarring? Check. Geen heldere, goed uitgedachte organisatorische structuur en dus behoorlijk wat Chaos? Check. Niet goed en tijdig informeren en voorbereiden van de betrokken mensen in dorpen als bijvoorbeeld Oranje, en dus veel Weerstand en Ongerustheid? Check. Niet tijdig zorgen voor voldoende middelen en dus algehele Frustratie? Check. En ten slotte, geen aanvaardbare resultaten in het vooruitzicht en dus een wijd verbreid gevoel van Nutteloosheid? Check.

Het is niet mijn bedoeling u te vermoeien met een persoonlijke visie op het vluchtelingenprobleem. Die doet er hier niet toe. Mijn verbijstering betreft ook nu weer de algemene toestand waarin we de politici hierbij aantreffen. Het heeft er alle schijn van, dat zij de volle omvang van het probleem totaal niet hebben zien aankomen en dus geen zinnige visie en strategie hebben ontwikkeld, voordat het probleem zich aan ons opdrong. En mijn vraag is dan: Hoe is dit toch mogelijk? Waar waren de zo hoog nodige Missie, Visie, Doelen, en Strategie uit het Tolmodel? Mag je als burger van mensen die zichzelf geschikt achten om een land te besturen verwachten, dat zij op zijn minst enige kennis hebben van goede management aanpakken? Jazeker!

Toch?

- Peter Alons, Oktober 2015  ¿

Feiten en Context

In zijn bundel "Op het Vinkentouw" schreef Godfried Bomans over een bezoek aan een tentoonstelling met de naam "Geschilderde Paaseieren in de Loop der Eeuwen". Deze expositie zou volgens een aankondiging in "De Groene Amsterdammer" op 1 april worden geopend. Bomans beschrijft hoe hij een geweldige dag beleefde in een vrijwel verlaten zaal in het Stedelijk Museum, omdat iedereen meende begrepen te hebben dat het hierbij om een 1 aprilgrap ging. Weliswaar was dat ook zo, maar de grap school hem hierin dat de expositie er juist wel was. "De suppoosten hebben zich dan ook een aap gelachen." Het lezen van dit verhaal van Bomans beveel ik u als lezer van deze column van harte aan.

In deze tijd van 1 april zo vlak voor Pasen kwam de herinnering aan dit verhaal bij me boven samen met een aantal herinneringen over 1 april ervaringen van mijzelf. Allereerst is daar mijn periode in Amerika, alwaar ik in twee opeenvolgende jaren in Indiana het volgende meemaakte.

In mijn eerste jaar daar als fysicus aan de "Indiana University Cyclotron Facility" verzocht het bestuur van de natuurkunde-faculteit alle medewerkers om mee te werken aan een grote schoonmaak van het cyclotrongebouw en daartoe op zaterdagochtend om 10:00u gewapend met zelf meegenomen bezems en dweilen op het terrein te verschijnen. Helaas voor hen was het die zaterdag 1 april en bijgevolg verscheen er niemand. Toen zij op maandagochtend daarna hun misnoegen daarover kenbaar maakten, werden zij zachtmoedig doch beslist op de ongelukkige samenhang van hun mededeling in de context van de datum gewezen.

Je zou verwachten dat hier enige lering uit werd getrokken. Wie schetst dus onze verbazing, toen een jaar later door het zelfde bestuur een buitengewoon ‘natuurkundig event’ werd aangekondigd, waarin enkele gerenommeerde sprekers voor alle natuurkundigen en hun belangstellende gezinsleden een uitweiding zouden geven over de nieuwste ontwikkelingen in de fysica. Het programma kondigde als eerste spreker aan: "Prof. Dr. J.J. McDonalds", die zou spreken over de nieuwste ontwikkelingen in de pion-fysica. De tweede spreker was: "Prof. Dr. W. Hamburger", met als onderwerp de nieuwste ontwikkelingen in deeltjesversnellers. En u voelt hem al: de datum was weer 1 april. Ook nu bleef de zaal – opnieuw geheel tot hun ongenoegen – nagenoeg leeg.

Door deze ervaringen gelouterd nam ik dan ook belangstellend kennis van een opfrissingsbijeenkomst voor "De oudere politiek geëngageerde", aangekondigd door het "Historisch Politiek Verbond". Deze zou plaatsvinden op een industrieterrein nabij Zoelen op woensdag 1 april 2015. Uiteraard besloot ik van de partij te zijn en was geheel niet verrast toen ook deze happening er echt bleek te zijn, al zij het dat ook deze keer het bezoek bijzonder laag was.

Maar het verbond had beslist zijn best gedaan er een zeer leerzame bijeenkomst van te maken. Zo kregen de bezoekers bij de ingang ballonnetjes uitgereikt met allerlei politieke leuzen erop, die zodoende tot elke gewenste grootte konden worden opgeblazen (een enkele keer met het te daarbij te verwachten uiteenspattende resultaat). Daarnaast was er een aantal speelse attracties zoals de alternatieve draaimolen, waarvan je geen moment het idee had welke kant hij nu weer op draaide, en een alternatieve glijbaan, waarbij de bezoeker zich langs een gladde helling omhoog moest worstelen om zich dan pardoes vanaf de hoge kant in een balletjesbak met allerhande politieke kleuren te storten. Bij deze attractie was een aanmaning geplaatst voor 65-plussers om bij het betreden ervan de nodige voorzichtigheid te betrachten. Het werd zo een genoeglijke middag van herkenning en lering, waarbij ook deze keer – net als bij Godfried Bomans – de uitsmijter nog de aardigste was.

De bezoeker was gedwongen het terrein te verlaten via een wildwaterbaan, waarvan ik vooraf aan de directeur verzocht om de gedachte daarachter nader toe te lichten. "Welnu," zo zei hij, "op deze manier houdt de wat linksgeoriënteerde oudere er een gratis wasbeurt aan over, terwijl de meer rechtsgeoriënteerde bezoeker eens aan den lijve kan ondervinden wat het is om af te vloeien en in te krimpen". Geheel tevreden met deze uitleg liet ik mij gewillig wegspoelen om zo geheel opgefrist en opgeladen aan een komende lente en zomer vol nieuwe ideeën en activiteiten te beginnen.

En aan u laat ik over om via deze column het belang van de weergave van feitelijkheden in een gegeven context op waarde te schatten.

- Peter Alons, April 2015  ¿

Feiten en Uitleg

‘Het is met het koninkrijk van de hemel als met een landheer die er bij het ochtendgloren op uit trok om dagloners voor zijn wijngaard te zoeken. Nadat hij met de arbeiders een dagloon van een denarie overeengekomen was, stuurde hij hen naar zijn wijngaard. Drie uur later trok hij er opnieuw op uit, en toen hij anderen werkloos op het marktplein zag staan, zei hij ook tegen hen: "Gaan jullie ook maar naar de wijngaard, de betaling zal rechtvaardig zijn." En ze gingen erheen. Rond het middaguur ging hij er nogmaals op uit, en drie uur later weer, en handelde als tevoren. Toen hij tegen het elfde uur van de dag nog eens op weg ging, trof hij een groepje dat er nog steeds stond. Hij vroeg hun: "Waarom staan jullie hier de hele dag zonder werk?" "Niemand wilde ons in dienst nemen," antwoordden ze. Hij zei hun: "Gaan jullie ook maar naar de wijngaard."
Toen de avond gevallen was, zei de heer van de wijngaard tegen zijn rentmeester: "Roep de arbeiders bij je en betaal hun het loon uit. Begin daarbij met de laatsten en eindig met de eersten." En zij die er vanaf het elfde uur waren, kwamen naar voren en kregen ieder een denarie. En toen zij die als eersten waren gekomen naar voren stapten, dachten ze dat zij wel meer zouden krijgen. Maar ook zij kregen ieder die ene denarie. Toen ze die in handen hadden, gingen ze bij de landheer hun beklag doen: "Die laatsten hebben één uur gewerkt en u behandelt hen zoals u ons behandelt, terwijl wij het onder de brandende zon de hele dag hebben volgehouden." Hij gaf een van hen ten antwoord: "Beste man, ik behandel je toch niet onrechtvaardig? Je hebt toch ingestemd met het loon van één denarie? Neem dan aan wat je toekomt en ga. Ik wil aan die laatsten nu eenmaal hetzelfde betalen als aan jou. Of mag ik met mijn geld niet doen wat ik wil? Zet het kwaad bloed dat ik goed ben?"
Zo zullen de laatsten de eersten zijn en de eersten de laatsten.’
- De Bijbel, Mattheus 20: 1-16

Onlangs werd in de kerk die ik bezocht hierover gepreekt. Zoals in het verleden wel vaker gebeurde, werd in de uitleg ook deze keer gekozen voor de gedachte dat met de eersten hier de ‘vooropgestelde’ mensen bedoeld zijn en met de laatsten de ‘achtergestelde’ mensen, zeg maar de armen van deze wereld. En kijk wat er gebeurt in ‘het koninkrijk van de hemel’: de laatsten zullen de eersten zijn, en de eersten de laatsten. Hoe goed dit ook bedoeld is, ik kan dit niet als de enig juiste uitleg van deze gelijkenis zien.

Allereerst moeten we ons afvragen wat hier bedoeld wordt met ‘het koninkrijk van de hemel’. Er is in de teksten van de Evangeliën sprake van een ‘ogenschijnlijke’ tegenspraak, als we denken dat met ‘het koninkrijk van de hemel’ het leven na de dood wordt bedoeld. Meermaals wordt bij dit laatste namelijk gezegd, dat dit een zaak is van Gods genade, niet van menselijke verdienste. Maar ‘het koninkrijk van de hemel’ is iets waar we hard ons best voor moeten doen. Dan kan het bij deze twee zaken logisch gezien niet om hetzelfde gaan. De ogenschijnlijke tegenspraak kan eenvoudig worden opgelost via het inzicht, dat het bij het koninkrijk van de hemel steeds om het leven hier op aarde gaat en niet het hiernamaals. Dit inzicht wordt vandaag de dag, naar ik meen, ook door veel theologen gedeeld.

Het koninkrijk van de hemel is bij dit inzicht een toestand die bereikt kan worden door de manier waarop we met elkaar omgaan en waarvan de uitgangspunten helder zijn: behandel anderen even zorgvuldig als je jezelf graag behandeld ziet en doe aan anderen niet wat jezelf ook liever niet hebt, kortom het betreft de manier waarmee wij omgaan met onze medemens en onze omgeving. En de beloning voor de juiste instelling is een algemeen gevoel van welzijn en wederkerig geluk, die de inspanningen die we ervoor moeten doen dubbel en dwars waard zijn. En dan is ook het beeld van de beloning in de gelijkenis ineens helder: de beloning is voor iedereen gelijk ongeacht het moment waarop je er mee begint. En inderdaad "zo zullen de laatsten de eersten zijn en de eersten de laatsten", dus geheel aan elkaar gelijk zonder vooropstelling van wie dan ook.

"Wat heeft dit te maken met mijn professionele werk?" zult u zeggen. Wel dit: Het is met het leveren van kwaliteit in ons werk niet anders gesteld. De beloning is gelijk voor iedereen die het maximaal haalbare hierbij nastreeft, namelijk het best mogelijk resultaat voor al je ‘eerbiedwaardige’ klanten en voor jezelf, zowel financieel als gevoelsmatig. Alle moeite die je erin stopt qua tijd en geld komt er dubbel en dwars uit in de vorm van toegevoegde waarde. Maar als Informatiekwaliteit consultant zou ik daar wel dit - gezien het begin van deze column wellicht ‘kleingelovig’ - standpunt aan willen toevoegen. Met het oog op de eindigheid van ons bestaan in dit aardse leven, valt het wellicht aan te bevelen om er liever iets eerder mee te beginnen dan later.

- Peter Alons, December 2014  ¿

Feiten en Kwaliteit

Onlangs kwam ik op de website www.nu.nl de volgende informatief bedoelde stijlbloem tegen:

nu-nl

Het informatieve aspect lijkt mij duidelijk. Het betrof de blunder van de belastingdienst Amsterdam in januari jl., die de stad uiteindelijk 1,5 miljoen euro kostte. Van de 188 miljoen euro’s die begin december foutief als woonkostenbijdrage werden overgemaakt kon de gemeente 1,2 miljoen niet meer terugkrijgen, terwijl drie ton nodig was om de fout te herstellen bij de dienst belastingen.

Maar ziet u waarom ik het geheel als "stijlbloem" heb betiteld? Het woordje "ook" is verbijsterend... Hoezo OOK menselijke fouten? Het woordje "ook" suggereert, dat er ook andere fouten dan met menselijke oorzaak in het spel zijn. Welke zouden dat moeten zijn? Volgens onderzoek dat werd uitgevoerd door KPMG hadden ambtenaren een technische fout in het systeem niet opgemerkt. Bij de overgang naar het Europese betalingssysteem SEPA rekende het systeem voor de woonkostenbijdrage in centen in plaats van in euro's. En bij de aanpassing van het systeem aan de Europese voorschriften en het testen daarvan is niet opgemerkt dat de bedragen van centen naar euro's werden omgezet.

Het woord "technische" in bovenstaande suggereert, dat het deels aan de computer c.q. het systeem lag. En u begrijpt het al, dat is onzin. Een computer is een apparaat, dat precies doet wat de mensen die hem aansturen hem hebben opgedragen. Of het bij een "computerfout" nu om een fout in de programmatuur, foute datatype conversie of verkeerde invoer gaat, het zijn uiteindelijk altijd menselijke fouten. En vooral het resultaat van het testen is op zijn zachtst opmerkelijk. Een ambtenaar die het testen serieus neemt, zou toch met één blik op de bedragen moeten concluderen dat uitkeringen in de orde van 151.000 euro per maand ietwat aan de hoge kant zijn. Kortom, bij dit soort zaken naar de computer als schuldige wijzen is even onzinnig als een hijskraan de schuld geven wanneer bij het gebruik daarvan een blok beton op een auto is gevallen.

Gelukkig stak de gemeente Amsterdam de hand in eigen boezem. Vanuit het oogpunt van kwaliteit de juiste insteek. Vooral als zij hun zoektocht beperken tot het vinden van de diepste oorzaken van de fout met het doel die weg te nemen, liever dan te zoeken naar schuldigen. Maar wat journalisten graag zagen, is dat de verantwoordelijke wethouder Hilhorst van Financiën zijn conclusies trok en zelf opstapte. Ik vind dat een weinig bevredigende lijn van denken, al begrijp ik hem best. En wel hierom:

Een overheid die het normaal vindt om burgers of bedrijven te beboeten die in de fout zijn gegaan of in gebreke zijn gebleven, moet ook bereid zijn zichzelf te beboeten als ze in de fout is gegaan of in gebreke is gebleven.

Welnu, een redelijke belastingverlaging lijkt mij hiertoe een veel geschiktere boetedoening dan het laten opstappen van politici. Wordt de economie ook nog echt gesteund...

- Peter Alons, Mei 2014  ¿

Feiten en Business Intelligence

De meeste bedrijven achten Business Intelligence (BI) strategisch erg belangrijk. De rationale daarachter is, dat het hen helpt gebieden te identificeren voor performance verbetering, kostenbesparingen en procesefficiëntie. Daardoor zijn ze in staat betere plannen te maken voor de toekomst.

Des te opmerkelijker is het, dat door Gartner in 2012 de volgende uitspraak en voorspelling zijn gedaan:
• Zeker 70% van alle BI projecten slaagt er niet in om de bedrijfsdoelstellingen te halen.
• Tot in 2014 zal minder dan 30% van de BI projecten aan de business verwachtingen voldoen.

Uit een recent onderzoek van Nucleus Research blijkt, dat BI projecten gemiddeld een ROI van € 10,66 leveren voor elke bestede euro. Maar ondanks dat is mislukking klaarblijkelijk de norm. Hoe kan dat?

Uit artikelen van Gartner op ComputerWeekly.com komen twee oorzaken naar voren. Patrick Meehan, Vice President en Research Director in Gartner's CIO Research group, stelt: "Poor communication between IT and the business is to blame for business intelligence failure." Andreas Bitterer, Research Vice President bij Gartner, voegt daaraan toe: "IT leaders should concentrate not just on the technological aspects of BI, but specifically on the severe lack of analytical skills."

Deze feiten gekoppeld aan een hardnekkig onvermogen bij bedrijven om structureel iets aan genoemde oorzaken te doen, maakt de volgende vraag een redelijke: Is het denkbaar dat sommige bedrijven hun interesse in Business Intelligence verliezen?

Het antwoord zou kunnen zijn: Ja, als Business Intelligence benaderd blijft worden vanuit puur technische invalshoeken, zoals Oracle Warehouse Builder of SAP BW, Business Objects of Cognos of Qlikview, en doen we alleen statistische analyse of ook Data Mining, dan kan de belangstelling bij top-management vroeg of laat wel tanende zijn. Maar is dat ook een zinnig antwoord? Laten we daartoe vanuit een andere hoek naar Business Intelligence kijken. Wat is een goede definitie van menselijke intelligentie? Ik geef u er twee vanuit de literatuur.

Robert Sternberg: "Human intelligence is the individual's assessment of success in life by the individual's own standards and within the individual's sociocultural context. Success is achieved by using analytical, creative, and practical intelligence as processing skills. These skills are applied through the three elements of practical intelligence: adapting to, shaping of, and selecting of one's environments. The mechanisms that employ the processing skills include utilizing one's strengths, and compensating and correcting for one's weaknesses."

Deze definitie wordt bondig samengevat door Howard Gardner: "Human intelligence is the application of cognitive skills and knowledge to solve problems, to learn and to achieve goals that are appreciated by the individual and the culture."

Beide definities zijn gemakkelijk over te zetten op een bedrijf. Als we daarvoor de tweede nemen, krijgen we: "Business intelligence is the application of cognitive skills and knowledge to solve problems, to learn and to achieve goals that are appreciated by the business and its (business or cultural) environments."

En de conclusie lijkt duidelijk. Vanuit dit gezichtspunt hoort Business Intelligence altijd gewenst te blijven.

Er kan echter nog een andere reden zijn voor het tegendeel, maar dat is dan wel een zorgwekkende. Business intelligence vereist volledige openheid van bestuurlijke systemen. En daarop wordt geen prijs gesteld door een directie, die niet wil dat de omgeving door heeft wat het bedrijf doet. De gevolgen van die houding zijn intussen maar al te bekend...

- Peter Alons, November 2013  ¿

Feiten en Statistieken

"There are three kinds of lies: lies, damned lies, and statistics."

Deze uitspraak is populair gemaakt door Mark Twain, die hem toeschreef aan de 19e-eeuwse Britse Eerste Minister Benjamin Disraeli, al is daarvoor in Disraeli’s nagelaten werken geen enkele aanwijzing te vinden. Aldus Wikipedia.

Hoe dit ook zij, de uitspraak suggereert, dat statistieken liegen. Dat is natuurlijk niet waar. Statistieken beschrijven precies hoe de verhoudingen tussen bepaalde zaken liggen. Het is de interpretatie die mensen soms aan statistieken geven die fout is, en dat levert dan de ‘leugens’ op. Het interessante is, dat dit inzicht bij veel meer zaken van toepassing is. Zo circuleerde vanaf 1895 in de literatuur over de rechtspraak deze parafrase van een welbekende advocaat, later rechter:

"There are three classes of witnesses: simple liars, damned liars, and experts."

Dit suggereert, dat ook experts leugenaars of onbetrouwbaar zijn. En ook dat is niet noodzakelijkerwijs juist. Doorgaans spreken zij de waarheid, bijvoorbeeld over waarschijnlijkheden gebaseerd op gemiddelden, uitzonderingen, medianen, en sigma’s. Maar daaraan kan je geen conclusies verbinden voor individuele gevallen.

Een typisch voorbeeld waarbij dat wel gebeurde, is de rechtszaak tegen Lucia de Berk (2003). Zij werd op grond van een afgedwongen bekentenis en door experts besproken ‘waarschijnlijkheden’ - ook nog eens gebaseerd op een selectief gekozen set van gegevens - aanvankelijk veroordeeld tot een lange gevangenisstraf, terwijl de fysieke aanwijzingen voor moord compleet ontbraken. Dit maakt deze zaak een sprekend voorbeeld van een moderne ‘heksenveroordeling’. Lucia de Berk is inmiddels onschuldig verklaard.

Het gevaar van verkeerde interpretatie dook ook weer onmiddellijk op in de zaak van de gestolen eindexamens. Leerlingen die voor een gestolen vak een veel hoger cijfer halen dan hun gemiddelde tot dan toe, zijn verdacht. Gevaarlijk! Een statistiek die aangeeft dat er veel meer leerlingen zijn met een significant hoger cijfer dan hun gemiddelde score, wijst ongetwijfeld op het gebruik van gestolen examens. Maar voor individuen mag je het niet als bewijs aanvoeren. Er zijn nu eenmaal ook leerlingen die ongewoon hard aan het vak gestudeerd hebben of op het moment suprême ineens een scherp inzicht in het vak ontwikkelden. Dat zijn de ‘jaarlijkse’ uitschieters. Maar wie dat zijn of wie fraudeurs zijn kan je niet op grond van het resultaat alleen beoordelen.

Voor ons toont dit en passant het bijzondere belang van individuele feiten tegenover statistieken. Wat heeft dit met mijn expertisegebieden te maken? Wel, als statistische gegevens gebruikt worden voor correcte conclusies is er sprake van informatie-kwaliteit, en anders van non-kwaliteit.

- Peter Alons, Juli 2013  ¿

Feiten en Rapportages

"Journal of the American Medical Association reports as many as 98,000 people in the U.S. die from medical errors, despite increased focus on attempts to reduce errors."
- "Information Quality Applied," Larry English, Wiley 2009

Op een ochtend werd ik wakker met dit getal in mijn hoofd en bedacht ineens, dat zoiets ook in Nederland moest gelden. Omgerekend, bedacht ik, dat het om circa (17 M/ 315 M) * 98000 = 5300 slachtoffers moet gaan. En dat, terwijl in eerdere berichten van de IGZ werd gesuggereerd, dat het er hooguit 600 per jaar waren.

Nog diezelfde dag werd op Teletekst bekend gemaakt, dat het volgens nieuwe cijfers van de IGZ tussen de 2000 en 7000 slachtoffers zijn. Op zich is deze formulering statistisch gezien weinig concreet. Hij valt te vergelijken met een KNMI-melding, dat de middagtemperatuur morgen waarschijnlijk tussen de 6 en 21 ºC ligt. Bij een normaalverdeling wordt het zekerheidsinterval van 99.7% gegeven door driemaal de waarde van de standaardafwijking, en bij een aantal van 5300 is dat 220.

Hoe dat ook zij, de nieuwe cijfers tonen aan, dat het met de zorg voor goede kwaliteit van medische informatie in Nederland zeker niet beter is gesteld dan in de USA. In een TNS NIPO onderzoek van februari 2004 werden de volgende oorzaken van medische fouten opgesomd door patiënten:

Ik heb daarbij vet gemaakt, wat rechtstreeks met de informatievoorziening te maken heeft. In een Amerikaans onderzoek worden de volgende oorzaken van medische fouten genoemd:

Intussen blijkt duidelijk uit allerlei onlangs vermelde ellende in ziekenhuizen (zie de dia’s hiernaast), dat deze laatste opsomming een veel betere weergave is dan de eerste ook voor de situatie in Nederland. Ach ja, er is niets nieuw onder de zon. En er blijkt ook duidelijk uit, dat (informatie) kwaliteit in de eerste plaats een zaak is van mensen en hun gedrag.

- Peter Alons, April 2013  ¿

Feiten en Interpretaties

"The Christian's Bible is a drug store. It is full of interest. It has noble poetry in it; and some clever fables; and some blood-drenched history; and some good morals; and a wealth of obscenity; and upwards of a thousand lies… Its contents remain the same; but the medical practice changes. The world has corrected the Bible. The church never corrects it; and also never fails to drop in at the tail of the procession - and take the credit of the correction. During many ages there were witches. The Bible said so. The Bible commanded that they should not be allowed to live. Therefore the Church, after eight hundred years, gathered up its halters, thumb-screws, and firebrands, and set about its holy work in earnest. She worked hard at it night and day during nine centuries and imprisoned, tortured, hanged, and burned whole hordes and armies of witches, and washed the Christian world clean with their foul blood. Then it was discovered that there was no such thing as witches, and never had been. One does not know whether to laugh or to cry. There are no witches. The witch text remains; only the practice has changed. Hell fire is gone, but the text remains. Infant damnation is gone, but the text remains. More than two hundred death penalties are gone from the law books, but the texts that authorized them remain."
- "Bible Teaching and Religious Practice," Europe and Elsewhere

Dit is een van de vele columns van Mark Twain. Bij het lezen ervan werd ik getroffen door een gedachte over een belangrijk onderscheid: het verschil tussen feiten en de interpretatie daarvan.

Ik claim niet dat het zo is, maar het lijkt erop dat Mark Twain de teksten van de Bijbel graag zag aangepast. Dat zou natuurlijk een even onzinnige gedachte zijn als het willen aanpassen van een boek van welke schrijver dan ook wegens vermeende inhoudelijke fouten. Geschreven teksten ‘an sich’ zijn niet fout, maar de interpretatie en gebruik daarvan in menselijk handelen kunnen dat wel zijn. Iedere schrijver met een boodschap drukt zich uit in de taal, begrippen en inzichten van zijn tijd. De taal, de begrippen en inzichten kunnen in de loop der eeuwen veranderen, maar dat maakt niet meteen de boodschap onbruikbaar, mits correct verstaan.

Het is een feit, dat de Bijbel in zijn oorspronkelijke taal bepaalde teksten bevat. Ook is het een feit, dat deze in de loop der eeuwen op vele manieren naar onze huidige maatstaven ernstig zijn misbruikt. Maar zoals gezegd zijn de teksten in wezen onveranderbaar en dus onveranderlijk. De inhoud van die teksten is volledig bepaald door de interpretaties van feiten door de oorspronkelijke schrijver. Na vertaling komen daar nog eens de interpretaties van de vertalers bij, en ten slotte ook nog die van de lezer. Maakt dat de teksten in onze tijd volstrekt onbruikbaar? Mark Twain lijkt te suggereren van wel. Naar mijn idee is dat niet zo. Zo bestaan ‘boze tovenaars’ nog steeds, al zijn het maar artsen die zich verrijken via een hele reeks foute diagnoses of overbodige DBC’s. Of bijvoorbeeld de cijfer-tovenaars bij banken in de wereld, die vooral zichzelf rijk rekenen en hun klanten arm maken. Moeten we die ‘tovenaars’ ophangen of verbranden? Natuurlijk niet! Maar je kunt de wereld wel schonen van de gevolgen van het ‘vuile’ werk van hun handen door goede wetten aan te nemen en hun valse verdiensten terug te vorderen.

- Peter Alons, Februari 2013  ¿

 

Links

Impressies:

































Verwante sites: